Kooijman Hoortoestellen
 Brabantplein 4
 4817 LR  BREDA

Openingstijden:

Ma t/m Vr van 9.30 t/m 17.30 uur
Zaterdag gesloten

De ontwikkeling van een gehoorverlies vindt meestal heel geleidelijk plaats. Als eerste zijn de zachtere geluiden niet meer hoorbaar. Denk hierbij aan het tikken van de klok, het ruisen van bladeren in de wind en vogelzang. Het vermogen van het oor om verschil van intensiteiten van geluiden te kunnen onderscheiden, is afgenomen. Daarnaast kan het oor ook de verschillen in toonhoogten niet meer optimaal thuisbrengen. Dit fenomeen treedt vaker op in de hoge tonen dan in de lage, waardoor lagere frequenties gaan domineren over de hogere. Deze klankverandering resulteert in een afname van het vermogen om voor spraak belangrijke klankpatronen te herkennen.

Focusverlies voor bepaalde letterdelen

Klinkers en medeklinkers uit onze taal zijn opgebouwd uit complexe combinaties van deze intensiteiten en toonhoogtes. De mate van beiden is letterspecifiek. Met andere woorden, bij een verlies van deze intensiteiten en toonhoogtes (klankpatronen), zullen bepaalde letters eerder buiten het hoorbereik van de slechthorende gaan vallen dan anderen. Het vermogen om goed te kunnen "focussen" op deze letterdelen neemt af (zie afbeelding boven).

Door verlies van bepaalde letterdelen vallen er gaten in de woorden en "horen" we nog wel maar "verstaan" niet alles meer

Dit letterspecifieke verlies resulteert in een verminderd vermogen om de op zich staande spraakdelen aan elkaar te plakken. In plaats van "BETER VERSTAAN" wordt "BEER ERAAN" gehoord. Een minder gunstige achtergrond, zoals tijdens een feest of bijeenkomst waar veel lawaai is, zorgt ervoor dat het focusverlies velen malen groter wordt (zie afbeelding). Het is daarom dat de meeste slechthorenden aangeven "Ik hoor wel van alles, maar ik kan het niet verstaan".

Bezien we spraak als een combinatie van toonhoogtes en luidheden, dan kan een z.g. spraakbanaan gemaakt worden. Dit is een gebied van het audiogram waar de verschillende klinkers en medeklinkers uit onze taal een plaats hebben gekregen (zie Afbeelding 5 en 6).

De spraakbanaan met zijn klinkers en medeklinkers	De spraakbaan met zijn klinkers en medeklinkers in detail	Een verminderd gehoor in de hoge tonen zorgt ervoor dat de letterdelen daar niet meer gehoord worden

Hebben we te maken met een gehoorverlies zoals te zien in afbeelding 7, dan zien we dat in de hoge tonen het totale gehoorbereik is gehalveerd. Is het niveau van de letters die nu buiten het hoorbereik vallen niet groot genoeg, dan worden deze niet waargenomen. Omdat in de hoge tonen het hoorbereik is verminderd, worden luidheidsverschillen en toonhoogteverschillen niet meer zo nauwkeurig waargenomen (zie afbeelding 8). Eenzelfde hoeveelheid streepjes moet in het verkleinde bereik worden ingepast. Dit betekent dat een kleine luidheidsstijging ineens veel harder kan overkomen. Is geluid harder, dan is het vaak veel harder en is geluid zachter, dan is het vaak veel zachter.

Verminderd oplossend vermogen in de hoge tonen	Letterspecifieke versterking plaatst de verminderde onderdelen op de juiste plaats in het restgehoor

Om spraakdelen in dit gebied weer hoorbaar te maken moeten ze versterkt worden tot in het gehalveerde hoorbereik met een hoortoestel b.v. Dit versterken heeft wel consequenties voor de waarneming van deze spraakdelen. Kijken we naar de spraakbanaan, dan zien we dat de letters zowel in het frequentiegebied als in het luidheidsgebied, dichter op elkaar zijn komen te liggen.
Hierdoor zijn ze dus ook moeilijker van elkaar te onderscheiden. Is de versterking niet correct, dan wordt de spraak niet beter, maar slechter. Duidelijk mag zijn dat een eventuele keuze voor een hoortoestel van grote invloed is op dit fenomeen.

Naast een achteruitgang van het vermogen om goed te kunnen verstaan, zijn er ook gevolgen voor de herkenning van geluiden in het algemeen. Omdat geluid naast communicatie ook nog andere functies kent (waarschuwing, activatie, identificatie, etc.), geeft dit veel onzekerheid bij een slechthorende als hij dit niet kan thuisbrengen. Ook kan een te laat opgemerkt geluid voor een schrikreactie zorgen.