otoscopisch onderzoek

Tijdens het otoscopisch onderzoek wordt er gekeken naar de conditie van de oorschelp (van binnen en van buiten), de gehoorgang en het trommelvlies. Vaak worden er foto's gemaakt en vastgelegd, enerzijds om deze te kunnen gebruiken bij een doorverwijzing naar de specialist of huisarts, anderzijds om een vergelijk te kunnen maken op een later moment. Daarnaast wordt er gelet op de anatomie van het geheel wat gebruikt wordt in het advies voor een hooroplossing.

De oorschelp geeft vanwege de typische vorm al de indruk dat ze bedoeld is om geluid beter op te vangen. Dit is ook precies de belangrijkste functie ervan. Het maakt onderdeel uit van een zeer vernuftig systeem waar het de eerste schakel van uit maakt. De totale dimensie van geluid om ons heen is te groot om door ons oor te kunnen worden verwerkt, daarom moet het naar een voor het oor bruikbare kleinere schaal worden getransformeerd. Dit proces begint al met de oorschelp. Omdat ze buiten aan het hoofd vast zit, is het wel ontvankelijk voor allerlei gevaren van buiten af. Beschadiging, bevriezing, verbranding en andere factoren kunnen ervoor zorgen dat ze misvormd raken.

 

In de audicienspraktijk worden er bepaalde delen apart benoemd zoals te zien is op de afbeelding hiernaast.


De gehoorgang verbindt de oorschelp (dat wil zeggen de opening ervan) met het middenoor. Het is een in bochten lopende buis van ongeveer 25 mm lengte en een doorsnede van zo'n 6 tot 8 mm. Aan de buitenzijde bevinden zich haren met talgklieren die het oorsmeer produceren. Dit oorsmeer heeft een reinigende functie. In het achterste deel (daar waar de gehoorgang de schedel binnenkomt) is ze bedekt met een dunnere huidlaag die gemakkelijk beschadigd. In de linker gehoorgang (Afb. hiernaast) is mooi een ophoping van oorsmeer (cerumen) en beharing zichtbaar.

Rechter gehoorgang
Rechter gehoorgang
Linker gehoorgang
Linker gehoorgang

Het uiteinde van de gehoorgang wordt afgesloten door het trommelvlies. Dit is een dun meestal doorschijnend vlies welke in trilling kan worden gebracht door geluid. Aan de achterzijde van dit vlies is het bevestigd aan het eerste van drie gehoorbeentje die zich in het middenoor bevinden. Deze elleboog (malleus) spand het vlies in de richting van de gehoorgang op zodat het makkelijk in trilling kan komen. We onderscheiden 2 openingen, het grote vlies (pars tensa) en een kleiner (pars flaccida). Deze laatste is goed zichtbaar naast de "elleboog".

Rechter trommelvlies
Rechter trommelvlies
Linker trommelvlies
Linker trommelvlies


aandoeningen van de oorschelp


Congenitale misvormingen

  • Fistel of cyste (preauriculair)(Afb.1)
  • Aanhangsel (preauriculair)
  • Dysplasie of aplasie
  • Overontwikkeling van de schelp (macrotie)
  • Onderontwikkeling van de schelp (microtie)(Afb.2)
  • Afstaande oorschelp of flapoor

Ontstekingen

  • Ontsteking van het kraakbeenvlies (perichondritis)
  • Wondroos (erysipelas)(Afb.3)
  • Gordelroos (herpus zoster oticus)(Afb.4)
  • Pijnlijke knobbel op oorschelprand (chondrodermatitis nodularis helicis)(Afb.5)

Traumata

  • Bloemkool of boksersoor (othematoom)(Afb.6)
  • Bevriezing
  • Verbranding (Afb.7)

Tumoren

  • Goedaardig (benigne)
  • Kwaadaardig (maligne)(Afb.8)

Preauriculair fistel
Preauriculair Fistel (Afbeelding 1)
Microtie van het oor
Microtie van het oor (Afbeelding 2)
Wondroos
Wondroos (Afbeelding 3)
Gordelroos
Gordelroos (Afbeelding 4)
Chondrodermatitis nodularis helicis
Chondrodermatitis (Afbeelding 5)

Bloemkooloor
Bloemkooloor (Afbeelding 6)
Bevroren oor
Bevroren oor (Afbeelding 7)
Maligne Tumor
Maligne Tumor (Afbeelding 8)


aandoeningen van de gehoorgang


Oorsmeer (cerumen)

  • Oorsmeerprop (afb.1 en 3)

Ontsteking

  • Ontstoken gehoorgang (droge otitus externa)
  • Natte ontsteking (natte otitus externa)(afb.2)
  • Steenpuist (furunkel)

Vergroeiingen

  • Kraakbeen uitstulpingen (exostosen)(afb.5)

Traumata

  • Gehoorgangtrauma
  • Lichaamsvreemd object (corpora aliena)(afb.12)

Gezwellen

  • Goedaardig (benigne)(Afb.15)
  • Kwaadaardig (maligne)

Vreemde objecten

  • Corpus Aliena (afb.6)

De huid die de gehoorgang bekleed groeit vanaf het trommelvlies in de richting van de gehoorgangopening naar buiten. Hierdoor wordt de huid net als die van een slang door het oor om de zoveel tijd vernieuwd. Deze "migratie" is te zien op Afb.4.

Oorsmeer prop
Oorsmeer prop (afbeelding 1)
Otitis Externa
Otitis Externa (afbeelding 2)
Oorsmeer prop
Oorsmeer prop (afbeelding 3)
Migratie huid gehoorgang
Migratie huid (afbeelding 4)
Exostosen
Exostosen (afbeelding5)

Corpus aliena
Corpus aliena (afbeelding 6)
Benigne Tumor
Osteoma Tumor (afbeelding 15)


aandoeningen van trommelvlies en middenoor


Congenitale afwijkingen

Ontsteking

  • Trommelvliesontsteking (myringitis)
  • Van het slijmvlies van het middenoor (otitis media)
    • Acute otitis media (afb.7)
    • Otitis media met effusie (afb.14)
    • Chronische otitis media (afb.6)
      • In combinatie met een cholesteatoom
      • Zonder cholesteatoom

Otosclerose

 

  • Betreft een typische aantasting van de gehoorbeentjes, de stijgbeugel in het bijzonder. Hierbij raakt deze gefixeerd in het ronde venster van het slakkenhuis

Traumata

  • Door penetratie (afb.11)
  • Door luchtdruk (barotrauma)
  • Veroorzaakt door een schedelbasisfractuur

 

Aanslag op het trommelvlies

  • Tympanosclerose (afb.13)

Tumoren

  • Goedaardig (benigne)(Afb.15)
  • Kwaadaardig (maligne)(Afb.16)

Bij een middenoorontsteking wordt vaak een buisje in het trommelvlies geplaatst, zodat opgehoopt vocht vanuit het middenoor in de gehoorgang kan lopen (Afb.10)

Acute Otitis
Acute Otitis (afbeelding 7)
Grote perfortatie
Grote perforatie (afbeelding 12)
Chronische Otitis
Chronische Otitis (afbeelding 8)
Tympanosclerose
Tympanosclerose (afbeelding 13)
Ingetrokken vlies (afbeelding 9)
Ingetrokken vlies (afbeelding 9)
Vocht achter trommelvlies
Vocht achter vlies (afbeelding 14)
Buisje in vlies (afbeelding 10)
Buisje in vlies (afbeelding 10)
Glomus tumor
Glomus Tumor (Afbeelding 15)
Perforatie trommelvlies
Perforatie penetratie (afbeelding 11)
Cholesteatoom
Cholesteatoom (afbeelding16)